تبلیغات
بهشتیان - نگاهی به قرآن (بخش اول)
بهشتیان
هر چه را که بخواهید...
جمعه 23 آبان 1393 :: نویسنده : سید مصطفی سیدی
نگاهی به قرآن (بخش اول)
پیشگفتار 
بسم الله الرحمن الرحیم
(( الحمدلله رب العالمین وصلى الله على محمد و آله الطاهرین سیما بقیة الله فى الارضین واللعن على اعدائهم اجمعین )) .
كتاب حاضر، كلیاتى از قرآن مجید را بررسى نموده و فشرده اى از این ودیعه آسمانى را در اختیار شما قرار مى دهد؛ از قبیل : واژه قرآن به چه معناست ؟ و قرآن چند آیه دارد؟ و با حذف مكررات و مشتقات ، مجموعا از چند كلمه تشكیل یافته ؟ سوره هاى مكى و مدنى آن كدامند؟ و چه هنگام قرآن كریم ، به ترتیب فعلى ، صورت پذیرفته ، چند بار، بر پیامبر اكرم - صلى الله علیه و آله - نازل شده است ؟ و...
سپس حدود هفتاد موضوع از موضوعات قرآن مجید، مطرح و تحقیق شده است كه هر یك ، مطلب مستقلى مى باشد. و در آشنا كردن انسان به این پیام ربوبى ، سهم بسزایى دارد.
اینجانب با آنكه درباره قرآن مجید، (قاموس قرآن ) را در هفت جلد، تاءلیف نموده ام - كه دایرة المعارفى براى قرآن كریم است - و نیز تفسیر (احسن الحدیث ) را در دوازده جلد نوشته ام - كه یكدوره تفسیر كامل مى باشد. - باز احساس كردم كه هر چه درباره این كتاب آسمانى تحریر نمایم ، ارزش آن را دارد. و عده اى را - ولو به طور مختصر - با قرآن كریم آشنا مى سازد. آرى چه ، كارى بهتر از پرداختن به قرآن مجید است ؛ مگر نه این است كه رسول خدا - صلى الله علیه و آله - فرموده : (( خیركم من تعلم القرآن و علمه )) (1)؛ یعنى بهترین شما كسى است كه قرآن را یاد بگیرد و به دیگران نیز یاد بدهد.
بدین جهت ، این كتاب را به رشته تحریر درآوردم . از خداوند متعال خواستارم كه آن را به احسن قبول فرماید. و مورد استفاده همگان قرار دهد. و آنچه از عمرم را درباره آن صرف كرده ام ، ذخیره آخرتم گرداند.
نگارش این كتاب ، در پنجم ذیحجه 1413 هجرى ، مطابق با ششم خرداد ماه 1372 شمسى ، آغاز گردیده و در دهم شعبان 1414، مطابق با دوم بهمن ماه 1372 با تمام رسیده است ؛ یعنى در نگارش ‍ آن ، هفت ماه و 26 روز وقت صرف شده است . (( و ما توفیقى بالله علیه توكلت و الیه انیب )) .
سید على اكبر قرشى ارومیه 2 / 11 / 72
واژه قرآن 
واژه (قرآن ) در لغت عرب ، به معناى (قرائت و خواندن ) است . گویند: (( قرء قرء و قرائة و قرانا الكتاب اى : نطق بالمكتوب فیه ...)) ، این معنا در خود آیات قرآن كریم نیز به كار رفته است ، در سوره قیامت ، چنین آمده است :
(( لا تحرك به لسانك لتعجل به ان علینا جمعه و قرانه فاذا قراناه فاتبع قرانه )) (2).
یعنى : (زبانت را به خواندن قرآن حركت مده تا در خواندن آن عجله كنى ، كه خواندن و جمع آن بر عهده ماست . و چون ما آن را خواندیم ، از خواندن آن پیروى كن (و همانطور بخوان كه ما خوانده ایم ).
پس در این دو مورد، واژه (قرآن ) مصدر و به معناى (خواندن ) آمده است . و اینكه خداوند متعال این كلمه را براى كتاب خود نام نهاده است ، شاید بدین جهت باشد كه (قرآن ) به معناى (كتاب خواندن ) است . همیشه بر سر زبانها باشد. و دائم آن را بخوانند. و معانى آن را در دل داشته باشند. در این صورت ، قرآن كه مصدر است به معناى مفعول ؛ یعنى (مقرو) است .
برخى نیز گفته اند كه معناى لغوى (قرآن ) به معناى (جمع كردن ) است ؛ چون در (( قراء قرانا الشى ء یعنى : اى جمعه وضم بعضه الى بعض )) . پس در این صورت باید مصدر به معناى فاعل باشد. و قرآن ؛ یعنى : (جمع كننده حقایق و سخنان الهى ) ولى معناى اول مقبولتر است . و خود قرآن مجید نیز آن را تاءیید مى كند. مرحوم علامه طباطبائى نیز در تفسیر المیزان آن را پذیرفته است . اما مرحوم طبرسى ، در ذیل آیه شریفه (( شهر رمضان الذى انزل فیه القرآن )(3)، قول دوم را پذیرفته است اما در مقدمه در (فن رابع ) هر دو قول را - بدون ترجیح یكى بر دیگرى - نقل كرده است . ولى از اینكه قول دوم را با لفظ (قیل ) آورده ، ظهورش ‍ در تاءیید قول اول مى باشد.
سوره هاى قرآن كریم 
قرآن مجید، داراى 114 سوره مى باشد كه همه آنها با (بسم الله الرحمن الرحیم ) آغاز مى شود. بجز سوره توبه كه سوره نهم از قرآن كریم است . و (بسم الله الرحمن الرحیم ) ندارد و اما آنچه در سوره نمل در آیه سى ام آمده است ، آن جزء نامه حضرت سلیمان - علیه السلام - است كه به ملكه (سباء) نوشته است .
در اینكه چرا در سوره توبه (بسم الله الرحمن الرحیم ) نیامده است ، دو روایت وجود دارد. یكى از آن دو از امیرالمؤ منین - صلوات الله علیه - است كه فرموده : علت نیامدن (بسم الله الرحمن الرحیم ) آن است كه : (بسم الله الرحمن الرحیم ) براى (امان و رحمت ) است . ولى سوره برائت ، براى برداشته شدن امان با شمشیر، نزول شده است .
در مجمع البیان چنین آمده است :
(( عن على علیه السلام لم ینزل بسم الله الرحمن الرحیم على راءس سورة برائة لاءن بسم الله للاءمان و الرحمة و نزلت برائة لرفع الامان بالسیف . ))
و زمخشرى در كتاب كشاف ، آن روایت را از ابن عیینه نقل كرده است .
روایت دوم از امام صادق - علیه السلام - نقل شده كه فرموده است : انفال و برائت ، یك سوره هستند (الانفال و البرائة واحد) ناگفته نماند كه هر دو حدیث به لفظ (روى ) است . باقى اقوال ، احوال به طور احتمال و استحسان مى باشد. اما ظاهرا علت اصلى همان تعبد باشد كه رسول خدا - صلى الله علیه و آله - آن را در اول سوره برائت ، نفرموده است .
( بسم الله الرحمن الرحیم ) به عقیده شیعه اثنى عشرى ، یك آیه مستقل و جزء هر سوره است كه نمى شود یكى را به جاى دیگرى خواند. در این باره در این كتاب ، یك بحث مستقل آمده است .
و از اهل بیت عصمت و طهارت - صلوات الله علیهم - نقل شده است كه آنها سوره : (والضحى ) و: (الم نشرح ) و نیز سوره (لایلاف ) و (فیل ) را یك سوره حساب كرده اند كه در نماز نمى شود به یكى اكتفا كرد بلكه باید هر دو با (بسم الله الرحمن الرحیم ) خوانده شوند.
تعداد واژه هاى قرآن كریم 
قرآن مجید، با حذف مكررات و مشتقات ، حدود 1860 كلمه مى باشد. تمام واژه ها و آیات نورانى قرآن كریم ، از تكرار و مشتقات همین تعداد كلمات ، تشكیل و به وجود آمده است . در تعداد آیات قرآن مجید، اختلاف مى باشد. تعداد صحیح و قابل اطمینان در این باره آن است كه عدد آیات قرآن كریم ، 6236 آیه مى باشد. در مجمع البیان در تفسیر (هل اتى ) از امیرالمؤ منین - علیه السلام - از رسول خدا - صلى الله علیه و آله - نقل شده است كه حضرت فرمود: (سوره هاى قرآن كریم 114 سوره ، و آیات آن ، 6236 آیه است .).
سیوطى در الاتقان ، در این رابطه شش قول را نقل كرده است :
قول اول : (6000) آیه .
قول دوم : (6204) آیه .
قول سوم : (6214) آیه .
قول چهارم : (6219) آیه .
قول پنجم : (6225) آیه .
قول ششم : (6236) آیه (4).
ولى قول اخیر از همه قویتر و مطابق روایت و نیز مطابق قرائت عاصم ابن ابى النجود است . ناگفته نماند كه : اختلاف شماره هاى آیات ، از قاریان قرآن نشاءت گرفته است . براى قرآن كریم ، زیانى در برندارد. بلكه اختلاف در تعیین مرزها و حدهاى آیات است ؛ مثلا بقره از نظر قاریان كوفه (286) آیه ، از نظر قاریان بصره (287) آیه ، از نظر علماى حجاز (285) آیه ، و قاریان شام تعداد آیات سوره بقره را در (284) آیه دانسته اند. ولى سوره بقره همان است بى كم و كاست .
آیات و سور مكى و مدنى 
مدت نبوت رسول خدا - صلى الله علیه و آله - جمعا 23 سال به طول انجامیده از این مدت ، سیزده سال را در مكه و ده سال را در مدینه اقامت داشته اند. آیات و سورى كه در مكه معظمه و در عرض ‍ آن سیزده سال نازل شده اند، آیات و سور (مكى ) نام دارند؛ و آیات و سورى كه در مدینه طیبه و در عرض آن ده سال نازل شده اند (مدنى ) نام دارند.
بنابر مشهور، از مجموع 114 سوره قرآن كریم ، 86 سوره در مكه ، و 28 سوره در مدینه منوره نازل شده است . سوره هاى مكى نوعا در زمینه اصول عقیدتى از قبیل : توحید، معاد، نبوت ، نظامهاى متقن جهان ، مبارزه طرفداران حق با طرفداران باطل و شكست جباران و طاغوتها و امثال آن است .
و اما سوره هاى مدنى اغلب درباره احكام و حكومت و روابط عمومى و نظام زندگى است . و جنبه رو بنایى دارند. در روایات و نقلها در ترتیب نزول سوره ها اختلاف هست . و شاید اثبات ترتیب صحیح آنها مشكل باشد. اما بنا به نقلى - كه بعدا خواهیم گفت - ترتیب نزول سوره هاى مكى چنین است :
1 - علق 2 - قلم 3 - مزمل
4 - مدثر 5 - فاتحة الكتاب 6 - مسد
7 - تكویر 8 - اعلى 9 - لیل
10 - فجر 11 - والضحى 12 - انشراح
13 - والعصر 14 - عادیات 15 - كوثر
16 - تكاثر 17 - ماعون 18 - كافرون
19 - فیل 20 - فلق 21 - ناس
22 - توحید 23 - والنجم 24 - عبس
25 - قدر 26 - والشمس 27 - بروج
28 - والتین 29 - قریش 30 - قارعه
31 - القیامة 32 - همزه 33 - مرسلات
34 - قد 35 - بلد 36 - طارق
37 - قمر 38 -ص 39 - اعراف
40 - جن 41 - یس 42 - فرقان
43 - فاطر 44 - مریم 45- طه
46 - واقعه 47 - شعرا48- نمل
49 - قصص 50 - اسرا 51 - یونس
52 - هود 53 -یوسف 54 - حجر
55 - انعام 56 - صافات 57 - لقمان
58 - سباء 59 - زمر 60 - غافر
61 - فصلت 62 - شورى 63-زخرف
64 - دخان 65 - جاثیه 66 -احقاف
67 - ذاریات 68 - غاشیه 69 - كهف
70 - نحل 71 - نوح 72 - ابراهیم
73 - انبیا 74 - مؤ منون 75 - سجده
76 - طور 77 - ملك 78 - حاقه
79 - معارج 80 - نباء 81 - نازعات
82 - انفطار 83 - انشقاق 84 - روم
85 - عنكبوت 86 - مطففین
این ترتیب ، عینا همان ترتیبى است كه مرحوم (ابوعبدالله زنجانى ) در كتاب (تاریخ قرآن ) از مقدمه شهرستانى ؛ موسوم به (مفاتیح الاسرار) از مصحف امام صادق - علیه السلام - نقل كرده است . و نیز همان ترتیبى است كه مرحوم طبرسى در تفسیر سوره (هل اتى ) آورده است . با این تفاوت كه در آن (سوره حمد) اصلا ذكر نشده است . ولى سوره حمد در اسناد دیگر - چنانكه نقل گردید - سوره پنجم مى باشد. و نیز در تفسیر المیزان ، ج 13، ص 249 از (اتقان سیوطى ) و در تاریخ یعقوبى ، ج 2، ص ‍ 19 با اندك تفاوت ، نقل شده است .
و اما سوره هایى كه در مدینه منوره نازل شده اند بنا به نقل قرآن (مصطفى نظیف ) با ترتیب نزول بدین قرارند:
1 - بقره 2 - انفال 3 - آل عمران 4 - احزاب 5 - ممتحنه 6 - نساء
7 - زلزال 8 - حدید 9- محمد (ص )
10 - رعد 11 - رحمن 12 - انسان
13 - طلاق 14 - بینه 15 - حشر
16 - نور 17 18 - منافقون
19 - مجادله 20 - حجرات 21 - تحریم   
22 - تغابن 23 - صف 24 - جمعه
25 - فتح 26 - مائده 27 - توبه
28 - نصر
این ترتیب ، در تاریخ قرآن ، 102. و مجمع البیان در تفسیر سوره (هل اتى ) با اندكى تفاوت نقل شده است . در تاریخ قرآن ، سوره (نصر) در ردیف شانزدهم و (تحریم ) در ردیف 22، و در تفسیر مجمع البیان ، سوره نصر، در ردیف شانزدهم و سوره (توبه ) در آخر آمده است .
در مكى و مدنى بودن دوازده سوره از سوره هاى قرآن ، اختلاف پدید آمده است و هر كس نظر ویژه اى داده است . و آنها بنا به نقل تفسیر المیزان (5)، بدین قرار مى باشد: سوره هاى رعد، رحمن ، جن ، صف ، تغابن ، مطففین ، قدر، بینه ، زلزال ، توحید، فلق ، و ناس .
1- المحجة البیضاء، ج 2 ص 210.
2-  سوره قیامت ، آیه 16 - 18
3-  سوره بقره ، آیه 185
4-  قرآن در اسلام / طباطبائى ، ص 128.
5-  تفسیر المیزان ، ج 13، ص 250
نام كتاب : نگاهى به قرآن
مؤ لف : حجة الاسلام و المسلمین حاج سید على اكبر قرشى
منبع: کتابخانه دیجیتال
بهشتــــــــــــــــــیان




نوع مطلب : قرآن، اطلاعات عمومی، 
برچسب ها : واژه قرآن، سوره هاى قرآن كریم، تعداد واژه هاى قرآن كریم، آیات و سور مكى و مدنى،
لینک های مرتبط :
جمعه 5 تیر 1394 12:38 ب.ظ
با سلام
خوشحال می شم به وبلاگمون سر برنید.
دوشنبه 26 آبان 1393 03:25 ب.ظ
_____ ____________
__________
_____
_

_ ....................
__ عـــطر خــدا
___ .................
____
_______
__________
____________
_______________
________________

سلام دوست من ؛ امیدوارم خوب و سلامت و شاد باشی
افتـخار داریم که با این دعـوتنامه "شما" رو به یک اتفاق خوب مـهمون کنیم ...
عـطرخـــدا «جایی از جـنس آرامش و امـید» رو دیدید تا حالا ؟؟!
با مطالب زیبا و دلنشین آپ شد ...
صمـیمانه حضورتون رو خوش آمد میگیم



عطر خدا ، رسـیدن به آرامش واقعی .... و تجربه یک زندگی عاشقانه
www.AtreKhoda.com
شنبه 24 آبان 1393 03:30 ب.ظ
بازدید وبلاگت رو نمیخوای زیاد کنی؟ همین حالا وبلاگت رو توی لیست دوستانم ثبت کن تا بازدیدت روزانه بیشتر از همیشه شه
شنبه 24 آبان 1393 12:48 ب.ظ
چند روز این مطالب رو توی وبلاگ های دوستام زیاد میبینم میشه مطالب جدیدتر بزاری؟ راستی به من سربزن و وبلاگت رو توی پرطرفدارترین وبلاگ های سایتم ثبت کن
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

سلام دوست عزیز!
به وبلاگ بهشتیان خوش آمدید...
در این بلاگ می توانید به بیش از 1100 مقاله،مطلب و دیگر موارد در زمینه های فرهنگی، اجتماعی،دینی،مذهبی و...
دست پیدا کنید.
آدرس اینستاگرام نویسنده: www.instagram.com/mostafasayyedi
تبادل لینک هم با هر سایت و وبلاگی که با خدا باشه آزاده...
موفق باشید

مدیر وبلاگ : سید مصطفی سیدی
پیوندهای روزانه
پیوندها
صفحات جانبی
نظرسنجی
نظر شما در مورد بلاگ بهشتیان






جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :